Toen in 1989 in Hongarije het IJzeren Gordijn voorgoed opgetrokken werd, restte de vraag wat er met de communistische standbeelden in Boedapest moest gebeuren. Zoals in iedere voormalig Sovjetstaat hebben ook in Boedapest Lenin, Engels en Karl Marx namelijk jaren op een (letterlijk) voetstuk gestaan, maar die periode was nu voorbij. Het idee ontstond om het op één centrale plek samen te brengen ter nagedachtenis aan deze periode.

In de eerste instantie lag het idee echter anders. Men wilde de monumenten vernietigen om zo deze donkere periode te wissen. Wetenschapper Lázló Szörényi kwam echter met het idee om de beelden op één plek samen te brengen, zodat de historie bewaard bleef. Maar ook zodat ze uit het straatbeeld verdwenen, zodat inwoners niet meer dagelijks geconfronteerd werden met het communisme.

Het resultaat is het Memento Park (Szoborpark), beter bekend als het Beeldenpark, waar de standbeelden van voormalig Sovjetleiders en -soldaten zijn samengebracht.

Anno 2017 zijn er nog twee standbeelden uit de communistische periode te zien in de stad. De ene is het vrijheidsbeeld op de Gellértberg en de tweede het bevrijdingsmonument op het Vrijheidsplein aan de Pest-zijde van de stad.

oostblok, oost-europa, budapest, boedapest, hongarije, hungary, palace, monument, sovjet, soviet, communist, communisme
Bevrijdingsmonument op het Vrijheidsplein
communisme, statue, standbeeld, hongarije, hungary, budapest, boedapest, capital, hoofdstad, city, stad, gellertberg, gellert, mountain
Vrijheidsbeeld op de Gellértberg

Communisme in Hongarije

Onder strak bewind van Moskou werd Hongarije vanaf 1948 getransformeerd tot een radartje binnen de Sovjet-Unie en kregen de communisten het voor het zeggen in de vorm van de Socialistische Arbeiderspartij. De ÁVH (de geheime dienst) begon met het voeren van een schrikbewind, arresteerde duizenden mensen en indoctrineerde de Hongaarse bevolking door middel van verschillende propagandamanieren, waaronder de standbeelden.

Gedurende deze periode heeft de Hongaarse Opstand in 1956 plaatsgevonden. Hongaren probeerden door middel van een protest onder het strakke Stalin-regime vandaan te komen, maar deze opstand werd na 13 dagen hard neergeslagen door de Sovjettroepen met bijna 2.500 doden als gevolg.

Pas in 1988 begon het communistische bewind te wankelen en uiteindelijk in 1989 ontstond de Volksrepubliek Hongarije, waarna de communisten in 1991 definitief van het toneel verdwenen.

Het Memento Park

Onder leiding van architect Ákos Eleőd werd het park ontworpen en opende in 1993 -exact twee jaar nadat de communisten het land verlieten- haar deuren.

Het park bestaat uit twee gedeeltes. Aan de ene kant ligt het beeldenpark zelf, genaamd Een zin over tirannie. Hier staan de 42 standbeelden uit de communistische periode opgesteld met foto’s van de plekken waar ze gestaan hebben. Aan de andere kant van Memento Park ligt het Getuigenplein, een symbool voor alle pleinen in voormalig Sovjetstaten waar protesten hebben plaatsgevonden. Rondom het plein staan gebouwen en barakken waar informatieve films, foto’s en teksten te zien zijn.communisme, statue, standbeeld, hongarije, hungary, budapest, boedapest, capital, hoofdstad, city, stad, memento, memento park, park, fighter, soviet, strijder, arbeider, worker communisme, statue, standbeeld, hongarije, hungary, budapest, boedapest, capital, hoofdstad, city, stad, memento, memento park, park, marx, karl marx, fredrich engels, engels communisme, statue, standbeeld, hongarije, hungary, budapest, boedapest, capital, hoofdstad, city, stad, memento, memento park, park, handen, hands, ball, bol

De voeten van Stalin

Rondlopend tussen de beelden van strijdende Sovjetsoldaten, wijzende Lenins en trotse arbeiders valt op dat er één iemand ontbreekt. Juist, Josef Stalin. Dit heeft echter een vrij simpele reden: het enige standbeeld van Stalin in Boedapest is vernield tijdens de Hongaarse Opstand.

Het beeld stond op het Paradeplein (Felvonulási Tér) alwaar militaire parades werden gehouden. Tijdens de opstand is het achter meter hoge bronzen beeld naar beneden getrokken, onthoofd en verwoest. Het enige wat hiervan is overgebleven, zijn de laarzen waarvan door Ákos Eleőd een kopie in Memento Park is gezet.communisme, statue, standbeeld, hongarije, hungary, budapest, boedapest, capital, hoofdstad, city, stad, stalin, shoes, memento, memento park, schoenen

Is het de moeite waard?

Wanneer je geïnteresseerd bent in geschiedenis en het communistische tijdperk van Hongarije, dan is het zeker de moeite waard. Er zijn weinig landen waar communistische standbeelden op deze manier worden tentoongesteld, aangezien ze vaak meteen afgebroken zijn na de val van het communisme. Tegelijkertijd geeft het ook een beeld (goede woordspeling, ik weet ‘t) van de indruk die de standbeelden in die periode moeten hebben gemaakt op de bevolking.

Hoe kom je er?

Het Memento Park ligt zo’n 13 kilometer buiten Boedapest, ten westen van de buitenwijk Budafok en bij het stadje Érd. Het beste is om metrolijn 4 te nemen met eindstation Kelenföld, om vervolgens daar buslijn 150 te nemen naar de halte Memento Park. Ook rijdt er drie keer per dag een zgn. ‘Mementobus’ vanaf Deák Ferenc tér, in het centrum van de stad.

Toegangsprijs? Een ticket tot Memento Park kost HUF1.500 (ongeveer €5)

communisme, statue, standbeeld, hongarije, hungary, budapest, boedapest, capital, hoofdstad, city, stad, memento, memento park, park, namen, names, letters, wall, muur

Waar vind ik het Memento Park op de kaart?

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Verstuur je reactie
Typ hier je naam